Wat een professionele spreker kost, lijkt een van de bestbewaarde geheimen ter wereld. Je zult hun tarieven dan ook niet snel op het internet aantreffen en de drempel om een offerte aan te vragen bij een sprekersbureau om erachter te komen is voor sommigen te groot. Daarom spraken we met topspreker Danny Mekić, die de afgelopen veertien jaar honderden lezingen heeft gegeven, over verschillende soorten sprekers, wat een spreker waardevol maakt, en wat de (verborgen) kosten van een topspreker zijn. Dit zijn Danny’s tips en inzichten:

De prijs van een professionele spreker wordt bepaald door de wetten van de markt. Is er meer vraag naar een spreker, dan kan hij of zij een hogere vergoeding vragen dan iemand die nooit gevraagd wordt. Grofweg zijn er zeven factoren die bepalen hoe populair en waardevol een spreker is:

  • Bekendheid
  • Kennis
  • Inzetbaarheid
  • Beschikbaarheid
  • Ervaring
  • Het verhaal
  • Presentatie-vaardigheden

Bekendheid

Sprekers die bekend zijn van radio, televisie of bijvoorbeeld door het schrijven van een bestseller, zijn populairder en kunnen dus een hogere vergoeding vragen dan sprekers waar nog nooit iemand van gehoord heeft. Sterker nog, de laatste categorie zal vermoedelijk nooit worden uitgenodigd.

Kennis

Een spreker met veel kennis vraagt meestal een hogere vergoeding dan een spreker met weinig kennis. Daarnaast hangt het ook heel erg van het onderwerp af waar een spreker in gespecialiseerd is. Een spreker gespecialiseerd in big data en robotica, zal doorgaans een hogere vergoeding kunnen vragen dan een spreker die gespecialiseerd is in houtzagen. Tenzij het natuurlijk om een revolutionaire superzaagtechniek gaat.

Inzetbaarheid

Niet iedere spreker is even inzetbaar. Een bekende spreker met veel kennis over een heel erg klein, specifiek onderwerp dat niet populair of belangrijk wordt gevonden in de hedendaagse samenleving, zal minder snel gevraagd worden dan een onbekende spreker met veel kennis over technologie — die mogelijk veel meer lezingaanvragen krijgt. Meer kennis en specifieke kennis is dus niet altijd beter.

Beschikbaarheid

Je hebt spreker-sprekers, en experts die spreekopdrachten naast hun reguliere werkzaamheden.

Spreker-sprekers, mensen die fulltime hun geld verdienen met lezingen en presentaties, willen zo veel mogelijk lezingen ‘verkopen’ en zijn doorgaans goedkoper dan superspecialisten die part-time lezingen verkopen en voor hun inkomsten niet afhankelijk zijn van de hoeveelheid spreekopdrachten die ze doen. Part-time sprekers hebben dus minder tijd om lezingen te geven, terwijl een full-time spreker er met gemak drie per dag kan doen. Ze doen niet anders en het verhaal dat ze houden is vaak hetzelfde.

Ervaring

De ervaring leert… Ervaren sprekers voelen zich als een vis in het water op het podium, ze weten als geen ander de zaal mee te nemen op een inspirerende en leerzame reis. Maar er was voor iedere spreker een eerste keer, een eerste lezing. Die lezing ging vaak gepaard met zenuwen, stotteren, onervarenheid. Er zijn weinig natuurtalenten onder de sprekers, die vanaf hun eerste lezing precies wisten wat ze deden. Ervaring komt met de tijd: een ervaren spreker is om die reden vaak populairder dan een beginner.

Het verhaal

Mekić staat er om bekend om nooit 2x exact dezelfde presentatie te geven. Afhankelijk van de doelgroep, het thema, de andere sprekers en de wens van de opdrachtgever, maakt hij een verhaal dat perfect aansluit. Er zijn ook sprekers die 1x per jaar een presentatie maken, en exact diezelfde presentatie een jaar lang herhalen — met als gevolg minder voorbereidingstijd, en dus ook een lager tarief dan sprekers kunnen vragen die hun verhaal afstemmen op de opdracht.

Presentatie-vaardigheden

Er zijn voorbeelden te vinden van bekende, geniale, ervaren sprekers die er op het podium niet zo veel van bakken. Het verhaal is saai, er valt geen moment te lachen of het onderwerp past niet bij de doelgroep. Een spreker die betere presentatie-vaardigheden heeft, heeft een grotere kans om teruggevraagd te worden voor een volgende bijeenkomst, en dus populairder te worden. En kan dus een hogere vergoeding vragen.

Indicatietarieven

Ben je op zoek naar een spreker? Bedenk dan voor ieder van deze zeven factoren of het voor/tegen de spreker spreekt om zo te bepalen in welke categorie de vergoeding zal vallen:

Categorie 1: onbekende, beginnende, onervaren sprekers
een fles wijn tot €750,-

Categorie 2: onbekende, ervaren sprekers
€750-€2000

Categorie 3: bekende sprekers, ervaren sprekers, populair kennisgebied, maatwerk presentatie
€2000-€10.000

Categorie 4: (internationale) beroemdheden
€10.000-€300.000,- (dat laatste bedrag vraagt bijvoorbeeld chef Gordon Ramsay voor een presentatie)

Uiteraard kunnen sprekers hier vanaf wijken, maar bovenstaande tarieven zie je het meest voorkomen.

Andere factoren die van invloed kunnen zijn op een vergoeding:

  • Goede doelen en non-profitorganisaties kunnen de spreker altijd verzoeken om een speciaal tarief te rekenen of zelfs vrijwillig een bijdrage te leveren
  • De lengte van de presentatie kan van invloed zijn, maar een korte presentatie is niet altijd minder voorbereidingstijd: als je als spreker exact slechts 15 minuten hebt voor een heel complex verhaal, dan kan dat meer voorbereidingstijd van je vragen dan wanneer je 45 minuten de tijd hebt — omdat je in het laatste geval minder snel uit zult lopen als je je presentatie niet heel goed voorbereidt en van tevoren timet.
  • Aantal aanwezigen: een kleine sessie voor 12 mensen kost doorgaans minder dan een keynote presentatie in Ahoy voor tienduizenden mensen.

Waarom kunnen sprekers zulke hoge bedragen vragen?

Waarom kost een Louis Vuitton-tasje meer dan een bekende, ervaren, populaire spreker die een op maat gemaakte presentatie geeft voor 1000 mensen en dat alleen maar kan doen omdat hij zijn hele leven, vaak onbetaald, heeft toegewijd om expert te worden op een bepaald vakgebied? Antwoord: marktwerking.

Als je een spreker inhuurt, betaal je niet alleen voor de 60 minuten dat hij op het podium staat, maar je betaalt voor al die jaren die nodig zijn geweest om de kennis, ervaring, inzetbaarheid, verhalen en presentatie skills te kunnen bemachtigen. Daarnaast zijn er allerlei verborgen kosten waar mensen vaak niet bij stil staan:

  • Voorgesprek (1 uur + 1 uur voorbereiding)
  • Voorbereidingstijd (soms wel 8 tot 16 uur in totaal)
  • Eerder-aanwezig-zijn (gemiddeld 1 á 2 uur van tevoren, en je gaat natuurlijk niet direct na je presentatie weg + 1 uur)
  • De presentatie zelf, gemiddeld 1 uur. Veel bijeenkomsten zijn ’s avonds, dan ben je dus laat thuis.
  • Zelf kies ik er altijd voor om een collega mee te nemen naar lezingen. Hij kan er voor zorgen dat de techniek geregeld wordt, terwijl ik alvast met genodigden van het evenement en de opdrachtgever spreek, en me mentaal voorbereid op de presentatie. Ondertussen kan hij foto’s en een verslag maken, die we later weer online kunnen plaatsen. Hem of haar betaal ik braaf iedere maand een salaris.
  • Afschrijving laptop, telefoon, clicker, batterijen, etc. Zelf heb ik vaak een tweede laptop bij me als backup.
  • Kleding: natuurlijk laat je de kleding netjes stomen, maar je kunt ook niet iedere keer in hetzelfde shirt of met dezelfde schoenen op het podium staan. Sprekers hebben dus hogere kledingkosten dan veel andere beroepen.
  • Vervoer: afschrijving auto, brandstof, reistijd + 50% om te voorkomen dat je te laat komt door files. Als ik een lezing in Brussel geef betekent dat rekening houden met 7 uur reistijd (3,5 uur heen + 3,5 uur terug)
  • Verzekeringen: als je een antieke vaas van je klant omstoot, wil je graag een nieuwe aan kunnen bieden.
  • PA’s/onderzoekers/designers: veel topsprekers hebben een team van mensen om zich heen verzameld. Zelf betrek ik altijd drie mensen bij de voorbereiding van een lezing: één onderzoeker die me helpt aan inzichten, voorbeelden te verzamelen, een designer die de mooiste slides kan maken en een assistent die de logistiek van de dag voorbereidt. En ook zij hebben een laptop, telefoon, telefoon- en internetverbinding nodig, maken (reis)kosten, etc. Als ik een presentatie geef in het Engels, laat ik ook nog een vertaler controleren of ik mijn werk goed heb gedaan.
  • Vakliteratuur en abonnementen: ik ben alleen al €2000,- per jaar kwijt aan krantenabonnementen en vakliteratuur.
  • Auteursrechten afkopen: als je een foto of filmpje van iemand anders gebruikt, valt dat bij een presentatie vaak onder het citaatrecht of is niet te achterhalen wie dat filmpje of die foto heeft gemaakt. Als het citaatrecht niet van toepassing is en je weet wel wie de maker is, dan wil je hem of haar graag een welverdiende vergoeding aan kunnen bieden.
  • Make-up, en nee, niet alleen vrouwen doen daar aan. Als je onder tientallen tot wel honderd warme lampen op een groot podium staat en je wordt ook nog eens gefilmd, dan is het belangrijk dat je gezicht niet gaat reflecteren want dan ga je op een gloeilamp lijken.
  • Sprekersbureau: als je een spreker via een sprekersbureau uitnodigt, gaat gemiddeld 20% van de vergoeding naar het sprekersbureau.

Deze lijst geeft een indruk, maar is niet compleet en verschilt van spreker tot spreker.

Natuurlijk houdt een spreker ondanks al deze kosten meer over dan iemand met een modaal inkomen. Maar hoeveel mensen zijn er dan ook die op een groot podium, voor een groot publiek een grote prestatie kunnen leveren?

Hopelijk helpen bovenstaande tips je om te bepalen of een professionele spreker in je budget past, en om te begrijpen hoe de vergoeding van een spreker opgebouwd is.